Кеуек кеңiстiгiндегi сұйықтықтардың бiрлескен қозғалысы туралы
DOI:
https://doi.org/10.26577/JMMCS.2022.v114.i2.011Кілт сөздер:
Стефан есебi, айырмашылық схемасы, сандық әдiстер, фазалық шекара, сорбция, адсорбция, беттiк-белсендi зат, релаксация уақыты, орташа модель, микроскопиялық модель, макроскопиялық модельАңдатпа
Мақалада сипатталған зерттеудiң мақсаты кеуектi кеңiстiктегi сұйықтықтардың бiрлескен қозғалысы туралы мәселенi зерттеу болып табылады. Мақалада фазалық ауысуларды сипаттайтын сүзу теориясының математикалық моделiнiң құрылысы қарастырылады. Бұл модельдi құрудағы басты қиындық бос интерфазалық шекаралар уақыт өте келе өзгеретiн аймақтарды құрайтындығына байланысты және олар температура өрiстерiн немесе заттардың концентрациясын табуды қажет етедi. Бұл жағдайда фазалық бөлiмнiң қарастырылған шекараларының координаттары бастапқыда орнатылмаған және шешiм барысында есептелуi керек. Ол үшiн топырақ қаңқасының тесiктерiнде екi сығылмайтын тұтқыр сұйықтықтың қозғалысы кезiнде сыну бетiн табу есебiнiң орташа теңдеуiн алу ұсынылды. Бұл мақалада кеуектi кеңiстiктегi сұйықтықтардың бiрлескен қозғалысын зерттеу мәселелерi қарастырылады. Фазалық ауысуларды сипаттайтын сүзу теориясының математикалық моделiнiң құрылысы келтiрiлген. Бұл модельдi құрудағы басты қиындық бос интерфазалық шекаралар уақыт өте келе өзгеретiн аймақтарды құрайтындығына байланысты және олардағы заттардың температурасы мен концентрациясының өрiстерiн табу керек. Бұл жағдайда фазалардың қарастырылған шекараларының координаттары бастапқыда көрсетiлмеген және оларды шешу барысында есептелуi керек. Ол үшiн топырақ қаңқасының тесiктерiнде екi сығылмайтын тұтқыр сұйықтықтың қозғалысы кезiнде жыртылу бетiн табу үшiн орташа теңдеудi алу ұсынылды. Мақалада қаңқа мүлдем қатты болған жағдайы қарастырылған. Негiзгi зерттеу әдiстерiне математикалық физиканың классикалық әдiстерi, функционалдық талдау және дербес дифференциалдық теңдеулер теориясының есептеу әдiстерi, сонымен қатар айырымдық әдiстерi жатады.
