Каспий теңiзiнiң орташа толқындарын альтиметриялық мәлiметтер бойынша зерттеу
DOI:
https://doi.org/10.26577/JMMCS-2019-1-618Кілт сөздер:
серiктiк альтиметрия, Каспий теңiзi, iшкi суқоймасы, толқын климатыАңдатпа
Каспий теңiзi жағалауындағы мемлекеттер үшiн көлiктiк бағыттарды, балық аулау, теңiз түбiндегi және одан да тереңiрек қабаттардағы маңызды минералды ресурстарды қоса алғандағы,маңыздыэкономикалықобъектболыптабылады.Соныменқоса,аталғанаумақтыңэкологиялық жағдайы да өте маңызды. Сондықтан теңiздiң толқын климатын зерттеу барлық жағалаудағы елдер үшiн өте маңызды. Серiктiк альтиметрия континенттiк су бетiн бақылау үшiн қолданылатын маңызды технологиялардың бiрiне айналуда. Бұл мақалада серiктiк альтиметриякөмегiменКаспийтеңiзiндегiтолқынклиматытуралысенiмдiақпараталумүмкiндiктерi қарастырылады. Jason-1 серiгiнiң он жыл көлемiндегi маңызды толқын биiктiгiнiң өлшемдерi пайдаланылды. Мәлiметтер мүмкiн болатын қателiктерден тазартылды. Жалпы алғанда Каспий теңiзiнiң орташа маңызды толқын биiктiктерi жүйелi мәлiметтер көрсеттi. Жоғарғы реттi толқындар бассейннiң орталық бөлiгiнде байқалды. Салыстырмалы түрде төменгiреттiтолқындароңтүстiкжәнесолтүстiкбөлiктердебайқалды.Маусымдықөзгерулердi талдау арқылы, қарқындылығы бойынша ең қуатты толқындар қыс мезгiлiнде болатынын байқаймыз.
