Бiртектi емес тұқым қуалайтын-қартайған топырақтар консолидация теориясының есептерiн шешудегi қолданбалы математика әдiстерi

Авторлар

  • S. A. Altynbekov Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент қ., Қазақстан http://orcid.org/0000-0003-1997-6882
  • A. D. Niyazymbetov Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент қ., Қазақстан

DOI:

https://doi.org/10.26577/JMMCS.2020.v107.i3.04

Кілт сөздер:

консолидация, топырақ, фильтрация коэффициентi, нығыздалу, аппроксимация

Аңдатпа

Құрылыс іргетастарының шөгу процесін болжаудың қолданыстағы әдістерін жетілдіру, олардың есептерін шешуді алгоритмдеу мәселелері ғылыми зерттеулердің күн тәртібінен алынған жоқ. Мұны өнеркәсіптік, мұнай, азаматтық және гидротехникалық құрылыс саласындағы жыл сайынғы халықаралық конференциялар, симпозиумдар мен конгрестер растайды. Зерттеудің негізгі мақсаты бір текті емес топырақтарға қолданылатын консолидациясының фильтрациялау теорияларының бар әдістерін жетілдіру және оны есепті шешу үшін қолдану болып табылады. Бір текті тұқым қуалайтын-қартайған топырақты біріктірудің кеңістіктік квазисызықты шеттік есебінің математикалық қойылымы қалыптастырылды. Мұнда топырақтың біртектілігі оның деформация Модулінің өзгеруімен, тереңдігі бойынша экспоненциалды заңға сәйкес консолидация  процесіндегі бүйірлік қысым коэффициентінің және сырғу өлшемімен байланысты. Квазисызықты шеттік есеп фильтрация коэффициенті арқылы анықталған. Жұмыста фильтрациялық коэффициенті кеуектілік коэффициентіне тәуелді болған. Топырақтың біркелкі еместігін есепке алу кезінде есептің аналитикалық шешімдерін алу әрдайым мүмкін емес. Фурье әдісін қолдану бізді жолда қалдырады. Осы жағдайдан шығу үшін аппроксимация функциясы ұсынылады. Оның қателігі зерттелді. Параметрлердің аз мәндерінде аппроксимация дәлдігі жоғары. Есепті шешу үшін: Итерация әдісі, ең кіші квадраттар әдісі, жаңа белгісіз функцияны енгізу әдісі, біртекті емес шекаралық шарттарды біртекті етіп түрлендіру әдісі, Фурье әдісі, аппроксимация әдісі, жаңа айнымалыларды енгізу әдісі, өз функциялары бойынша жіктеу әдісі, ал құрылыстар негізінде шөгінділерді есептеу үшін В.А. Флорин әдісі қолданылды.Мақалада әр текті топырақтар консолидация теориясының жасына және уақытқа қатысты шекаралық бейсызықты есебін шешудің жуық әдістері ұсынылады.

Жүктеулер

Жарияланды

2020-09-30