HIERARCHICAL BAYESIAN MODELING OF LATENT RANKING PROCESSES

Kuanysh Shapen; Айгерим Турлыбаевна; Anvarjon Akhmedov

doi:10.26577/JMMCS1313202612

Авторлар

Қуаныш Шапен Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия үлттық университетi, Астана, Қазақстан
Айгерiм Рахымова Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия үлттық университетi, Астана, Қазақстан
Анваржон Ахмедов Даллас колледжi, Даллас, АҚШ

DOI:

https://doi.org/10.26577/JMMCS1313202612

Кілт сөздер:

байестiк модельдеу, латенттi айнымалылар, ранжирлеу, электрондық коммерция, иерархиялық модельдер

Аңдатпа

Бұл мақалада электрондық коммерция iздеу жүйелерiндегi латенттi рейтинг процестерiн бағалауға арналған әмбебап байес иерархиялық моделi ұсынылады. Дәстүрлi регрессиялық тәсiлдерден айырмашылығы, рейтинг байқалмаған рейтингтiң реттiк көрiнiсi ретiнде қарастырылады, оның динамикасы баға ауытқуымен кездейсоқ серуендеу арқылы сипатталады. Модель күй теңдеуiн, бақылаулардың реттiк логистикалық моделiн және өнiм санаттары бойынша сезiмталдықтың иерархиялық жиынтығын бiрiктiредi. Архитектура платформа мен алгоритмнiң ерекшелiктерiнiң құрылымына қатысты өзгермейдi. Ұсынылған тәсiл бақылаулардың уақытқа тәуелдiлiгiн ескеруге және жүйенiң латенттi күйiн iшкi рейтинг механизмдерiне қол жеткiзбестен қалпына құруға мүмкiндiк бередi, бұл сандық платформа iздеу алгоритмдерiнiң сандық талдау мүмкiндiктерiн айтарлықтай кеңейтедi. Бағалау толығымен байес жағдайында MCMC (NUTS) әдiсiн қолдана отырып жүзеге асырылады, параметрлердiң апостериорлық үлестiрiмдерi мен латенттi өзгерiстерiн алады. Эмпирикалық тексеру мониторинг жүйесiмен жасалған iздеу нәтижелерiнiң меншiктi панельдiк үлгiсiнде жүргiзiлдi. Алынған нәтижелер жасырын рейтингтердi қалпына құру, санаттар арасындағы баға сезiмталдығының гетерогендiлiгiн анықтау және рейтинг алгоритмiне қолжеткiзбестен позиция өзгерiстерiн болжау үшiн модельдiң тиiмдiлiгiн растайды.

Автор өмірбаяндары

Қуаныш Шапен, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия үлттық университетi, Астана, Қазақстан

Шапен Қуаныш Мұратұлы – Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетi, PhD докторанты (Астана, Қазақстан, электрондық пошта: shapen_kuanysh@mail.ru).
Айгерiм Рахымова, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия үлттық университетi, Астана, Қазақстан

Рахымова Айгерiм Тұрлыбайқызы (корреспондент автор)– PhD, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетi, Математикалық және компьютерлiк модельдеу кафедрасының аға оқытушысы (Астана, Қазақстан, электрондық пошта: aigerim_rakhimova@mail.ru).
Анваржон Ахмедов, Даллас колледжi, Даллас, АҚШ

Ахмедов Анваржон – Даллас колледжiнiң Harmony Science Academy, PhD профессоры (Даллас, АҚШ, электрондық пошта: aakhmedov@dcccd.edu).