Мұнай құбырындағы гидравликалық кедергiнi анықтайтын бiр керi есеп туралы

Аңдатпа

Магистральдық мұнай құбырының гидравликалық кедергi заңын анықтау нәтижелерi кел-
тiрiлген. «Ыстық» айдау әдiсi тұтқырлығы жоғары және тез қататын (парафиндi) мұнайды
тасымалдаудың сенiмдiлерiнiң бiрi болып саналады. Парафиндi мұнайды «ыстық» айдауда
келесi өзгерiстер болады: 1) суық топыраққа жылуды берудiң арқасында температураның
төмендеуi және мұнай тұтқырлығын артуы; 2) асфальты-шайырлы және парафиндi шөгiн-
дiлердiң тұнуына байланысты құбыр қабырғасының кедiр-бұдырлығының өзгеруi. Бұл фак-
торлар Альтшуля түрiндегi құбырдың гидравликалық кедергi заңын Рейнольдс санына және
қабырға кедiр-бұдырлығының дәрежесiне байланысты түзету қажеттiгiн көрсетедi.
Мәселенi шешу Альтшуля түрiндегi гидравликалық қарсылық заңын анықтау үшiн керi есеп-
тiң қойылымы арқылы iзделiнедi. Проблеманың математикалық қойылымы қозғалыс және
жылу алмасу теңдеулер жүйесiнен және белгiсiз коэффициенттерi бар түрлендiрiлген Альт-
шуля формуласын қамтиды. Қозғалыс және жылу алмасу теңдеулер жүйесi сандық әдiспен,
қозғалыс теңдеуiнiң айырымдық аналогтары сипаттамалар әдiсiмен, жылу алмасу теңдеуiнiң
айырымдық аналогтары жылжымалы шот әдiсiмен шешiледi.
Есептеулерде қысымның, жылдамдықтың және температураның таралуы анықталды және
SCADA жүйесiнiң есептеу деректерi мен нақты деректерiн салыстыру арқылы Альтшуля
формуласының белгiсiз коэффициенттерi табылды. Есептiк және тәжiрибелiк деректердi са-
лыстыру нәтижесiнде гидравликалық кедергi коэффициентiнiң Рейнольдс санына және құ-
быр қабырғасының кедiр-бұдырлығына тәуелдiлiгi салынды. SCADA жүйесiнiң нақты көр-
сеткiштерi мен есептелген мәлiметтердiң келiсiмi магистральдық мұнай құбырының гидрав-
ликалық кедергi коэффициентiн анықтаудың керi есеп әдiсiнiң нәтижелерiнiң дұрыстығын
көрсетуге мүмкiндiк бередi.