5G ЖЕЛІСІН НИЕТКЕ НЕГІЗДЕЛГЕН СЛАЙСИНГТЕУГЕ АРНАЛҒАН КЛАССИФИКАТОРЛАР ОТБАСЫН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ

Авторлар

  • Болатжан Кумалаков Astana IT University, Астана, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-1476-9542
  • Нурислам Касымбек Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-5663-2267
  • Серик Айбагаров Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0009-0009-4946-4926
  • Аксултан Муханбет Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-4699-0436
  • Едиль Нурахов Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-0799-7555
  • Тимур Иманкулов Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-8865-3676

DOI:

10.26577/JMMCS1302202612

Кілт сөздер:

желілік слайсинг, машиналық оқыту, QoS, деректердің ағып кетуін азайту, 5G/6G желілері

Аңдатпа

Бұл зерттеуде «Network Slicing in 5G» жалпыға қолжетімді деректер жинағын пайдалана отырып, 5G желілік слайстар түрлерін жіктеу қарастырылады. Біз ережелермен кодталған, дерлік детерминирленген бинарлы индикаторлар мен деректердің қатты қайталануынан туындаған бағалаудағы ағып кетулерді (evaluation leakage) анықтау және азайту арқылы маңызды ғылыми мәселені шешеміз. Осы жасанды контексттік жалаушаларды алып тастау және тек QoS бойынша бақыланатын телеметрияның минималды жиынтығын атап айтқан да, пакеттердің кешігуі, пакеттердің жоғалу деңгейі, уақыт және жабдық санатын пайдалану арқылы біз ағып кетуді ескеретін қатаң бағалау хаттамасын орнатамыз. Бес репрезентативті классификаторлар отбасы нәтижелердің нақты пайдалану жағдайларын көрсетуін қамтамасыз ету үшін қауіпсіз топтық бөлу (group-safe splitting) стратегиясын қолдана отырып бағаланды. Біздің тәжірибелік нәтижелеріміз ағашқа негізделген ансамбльдердің сызықтық модельдерден айтарлықтай асып түсетінін көрсетеді, ал ең күшті ансамбльдер шамамен 95% дәлдікке қол жеткізді (Histogram-based Gradient Boosting — 94,74%, Extra Trees сәл жоғары —95,14%). Бұл зерттеу өлшенетін желілік телеметрия слайстарды жоғары дәлдікпен тану үшін жеткілікті сигнал бергенімен, шынайысымсыз орталарға тән күрделі, стохастикалық қабаттасуларда навигация жасау үшін сызықты емес модельдер қажет екенін көрсетеді.

Автор өмірбаяндары

  • Болатжан Кумалаков, Astana IT University, Астана, Қазақстан

    Болатжан Кумалаков – Astana IT University ректоры (Астана, Қазақстан, e-mail: bolatzhan.kumalakov@astanait.edu.kz)

  • Нурислам Касымбек, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Нурислам Касымбек –Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Компьютерлік ғылымдар зертханасының ғылыми қызметкері (Алматы, Қазақстан, электрондық пошта: nuryslam.qassymbek@gmail.com)

  • Серик Айбагаров, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Серик Айбагаров – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Компьютерлік ғылымдар зертханасының ғылыми қызметкері (Алматы, Қазақстан, электрондық пошта: awer1307dot@gmail.com)

  • Аксултан Муханбет, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Аксултан Муханбет – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Компьютерлік ғылымдар зертханасының ғылыми қызметкері (Алматы, Қазақстан, электрондық пошта: mukhanbetaksultan0414@gmail.com)

  • Едиль Нурахов, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Едиль Нурахов – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Компьютерлік ғылымдар зертханасының ғылыми қызметкері (Алматы, Қазақстан, электрондық пошта: y.nurakhov@gmail.com)

  • Тимур Иманкулов, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Тимур Иманкулов – PhD, доцент, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан, e-mail: imankulov.timur@gmail.com)

Жарияланды

2026-06-20