IШКI КIШI ЭЛЕМЕНТТI ЕСКЕРЕГЕНДЕГI СЫҒЫЛМАЙТЫН СҰЙЫҚТЫҢ ЖАЗЫҚТЫҚТАҒЫ ҚОЗҒАЛЫСЫ

Авторлар

  • Алтынғазы Каримов Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан
  • Қанжарбек Иманбердиев Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

DOI:

https://doi.org/10.26577/JMMCS131320261

Кілт сөздер:

ұңғыма, үлестiрiмдер, түзiлу қалыңдығы бойынша сүзу, сандық шешiм, ақырлы-айырымдық әдiс, аналитикалық шешiм

Аңдатпа

Бiз жазық-радиалды ағынды қарастырамыз, мұнда сүзу жылдамдығының векторлары радиустар бойымен ұңғыма осiне бағытталған. Ұңғыма оқпанына жақындаған сайын қысым мен сүзу жылдамдығының градиенттерi күрт артады [1]. Бұл жағдайда радиустар геометриялық прогрессия түрiнде өзгередi, ал изобаралардағы қысым арифметикалық прогрессия түрiнде өзгередi [15]. Мұндай сүзу ағыны қозғалысының математикалық моделiн Лаплас теңдеуiн пайдаланып сипаттауға болады. Мысалы, А.Н. Чекалин [5] қарапайым есептердi шешуге негiзделген математикалық эксперименттi пайдаланып, Лаплас айырым теңдеуiне түзету коэффициентiн енгiздi және декарттық координаттар жүйесiндегi сүзу ағынының қозғалысын зерттедi. А.А. Андреев [2], [4] Дирак дельта функциясымен тәжiрибе жасады. Бұл мақалада таралу функциялары теориясының негiзiнде Дирак дельта функциясын қолдана отырып, декарттық координаттар жүйесiндегi жазық-радиалды қозғалысты модельдеу дәлелденедi. Есептiң сандық және аналитикалық шешiмiнiң нәтижелерiне талдау жүргiзiледi.

Автор өмірбаяндары

  • Алтынғазы Каримов, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Каримов Алтынғазы – әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетiнiң математикалық және компьютерлiк пiшiндеу кафедрасының доцентi (Алматы, Қазақстан, электрондық пошта: karaltyngaz@gmail.com).

  • Қанжарбек Иманбердиев, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi, Алматы, Қазақстан

    Иманбердиев Қанжарбек (корреспондент автор) – әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетiнiң математика кафедрасының ассистент-профессоры (Алматы, Қазақстан, электрондық пошта: kanzharbek75ikb@gmail.com).

Жарияланды

2026-07-25